W wielu zakładach produkcyjnych sprężone powietrze jest wykorzystywane na różnorakich etapach pracy, od zasilania narzędzi po obsługę urządzeń sterujących i transport materiałów. Jego dostępność ma znaczenie dla organizacji procesów, dlatego dobór źródła sprężonego powietrza powinien uwzględniać rzeczywiste potrzeby zakładu. Sprężarki przemysłowe różnią się budową, wydajnością, sposobem regulacji a także wymogami dotyczącymi obsługi.
W praktyce nie wystarczy sprawdzić maksymalnego ciśnienia podanego w dokumentacji. Ważne jest też to, ile powietrza urządzenie może dostarczać przez dłuższy czas i jak reaguje na zmiany obciążenia. W instalacji, w której kilka maszyn pracuje równocześnie, doraźne zapotrzebowanie może być znacznie większe niż podczas spokojniejszej części zmiany. Z kolei przewymiarowane urządzenie może pracować w niekorzystnych ustaleniach, szczególnie gdy na prawdę często się uruchamia i zatrzymuje. Z tego względu ocena parametrów powinna opierać się na sposobie użycia instalacji, a nie jedynie na wartościach nominalnych.
Jednym z zasadniczych kryteriów wyboru jest zasada działania urządzenia. W zastosowaniach przemysłowych spotyka się w głównej mierze sprężarki śrubowe, tłokowe oraz rozwiązania odśrodkowe. Właściwie każdy z takowych typów ma inne cechy, które wpływają na zakres zastosowań i sposób eksploatacji. Modele tłokowe są wykorzystywane w głównej mierze tam, gdzie zapotrzebowanie na powietrze jest okresowe, natomiast konstrukcje śrubowe często pracują w instalacjach wymagających dłuższego, regularnego zasilania. Urządzenia odśrodkowe znajdują zastosowanie w określonych układach o dużym zapotrzebowaniu na sprężone powietrze. Nie oznacza to natomiast, że sam rodzaj konstrukcji przesądza o przydatności sprzętu. Trzeba uwzględnić ciśnienie robocze, charakter obciążenia, warunki otoczenia a także jakość powietrza wymaganą przez odbiorniki. Znaczenie ma również sposób chłodzenia, poziom hałasu i dostępna przestrzeń montażowa. W zakładach o zmiennym poborze powietrza warto przeanalizować również sposobność regulacji wydajności, ponieważ częste wahania zapotrzebowania wpływają na zużycie energii i obciążenie podzespołów.
Podczas planowania instalacji należy rozpatrywać nie tylko i wyłącznie samo źródło sprężonego powietrza, ale również całą sieć, która je rozprowadza. Kompresory przemysłowe współpracują z przewodami, zbiornikami, filtrami, osuszaczami i detalami regulującymi ciśnienie. Nieprawidłowo dobrane średnice rur, nieszczelności albo zanieczyszczone filtry mogą powodować spadki ciśnienia, przez co urządzenia końcowe nie otrzymują parametrów wymaganych do pracy. W takiej sytuacji zwiększenie wydajności sprężarki nie zawsze rozwiązuje problem. Nierzadko przyczyną są straty w instalacji lub niewłaściwie rozmieszczone punkty poboru. Warto także rozróżnić zapotrzebowanie tymczasowe od średniego zużycia powietrza. Zbiornik może ograniczać skutki krótkotrwałych wzrostów poboru, lecz nie zastąpi źródła o odpowiedniej wydajności, jeżeli już zwiększone zapotrzebowanie utrzymuje się przez dłuższy czas. Osobną kwestią pozostaje jakość sprężonego powietrza. W procesach, w których obecność oleju, wilgoci lub cząstek stałych może wpływać na produkt albo działanie maszyn, niezbędne jest określenie wymaganych parametrów uzdatniania. Zakres filtracji i osuszania powinien wynikać z konkretnych warunków procesu, ponieważ dodatkowe elementy instalacji również powodują opory przepływu i wymagają konserwacji.
Eksploatacja urządzeń sprężających wymaga regularnej sprawdzeniu ich stanu a także obserwowania zmian w sposobie pracy. Wzrost temperatury, nietypowe dźwięki, częstsze cykle załączania albo wydłużony czas osiągania wymaganego ciśnienia mogą wskazywać na problem, choćby każda z owych oznak wymaga osobnej oceny. Harmonogram przeglądów powinien uwzględniać zalecenia producenta, liczbę godzin pracy, warunki środowiskowe i rodzaj wykorzystanych podzespołów. Szczególnej sugestie wymagają filtry, układy chłodzenia, elementy smarowania oraz miejsca, w których mogą pojawiać się nieszczelności. Istotnym parametrem pozostaje także zużycie energii w porównaniu do ilości dostarczanego powietrza. Sam pobór mocy nie pokazuje pełnego obrazu, jeżeli już nie wiadomo, jaką wydajność uzyskuje urządzenie przy danym ciśnieniu. W praktyce pomocne jest prowadzenie zapisów dotyczących czasu pracy, ciśnienia w internecie, zużycia energii i zgłaszanych problemów. Takie dane ułatwiają zauważenie stopniowych przekształceń, które mogą pozostać niezauważone podczas pojedynczego przeglądu. Pozwalają też odróżnić problem wynikający ze zużycia podzespołów od sytuacji, w której instalacja została niewłaściwie właściwa do aktualnych potrzeb produkcji.
Warto zobaczyć: sprężarki olejowe.
