Rozwiązania transportu wewnętrznego – rodzaje i organizacja

W procesach produkcyjnych i magazynowych przemieszczanie materiałów jest powiązane z nieomalże każdą kolejną czynnością. Surowiec może być pobierany z magazynu, przekazywany na stanowisko robocze, kierowany do kontroli, a następnie trafiać do miejsca pakowania albo składowania. Przy takim układzie dosłownie na pozór mała zmiana przebiegu trasy wpływa na kilka innych etapów.

Systemy transportowe powinny być zatem dopasowane do faktycznego sposobu pracy, a nie tylko do rodzaju urządzeń znajdujących się w hali. W trakcie planowania powinno się zwrócić uwagę na częstotliwość przepływu, wielkość przemieszczanych partii oraz czas, przez jaki materiał może oczekiwać na kolejną operację. W praktyce przydatne okazuje się obserwowanie procesu w różnych porach dnia. Ruch materiałów może wyglądać całkiem inaczej przy pełnym obciążeniu stanowisk niż podczas spokojniejszej pracy. Dopiero wówczas widać, gdzie pojawiają się kolejki, zbędne nawroty albo miejsca, w których pracownicy muszą ręcznie edytować kierunek transportu.

Ważną kwestią jest też dostosowanie sposobu przemieszczania do właściwości ładunku. Przenośniki taśmowe i rolkowe nie działają w dokładnie taki sam sposób, dlatego ich przeznaczenie zależy od konstrukcji produktu, jego podstawy i sposobu odkładania. Na rolkach łatwiej przemieszczać jednostki o sztywnej i stosownie ukształtowanej powierzchni, w trakcie gdy taśma zapewnia ciągłe podparcie na całym odcinku. W obu przypadkach należy jednak uwzględnić więcej niż samą masę materiału. Znaczenie mają również wymiary, środek ciężkości, podatność na przesuwanie a także sposób przejmowania ładunku przez kolejny etap. Przy dłuższych trasach dochodzą zmiany kierunku, różnice wysokości i miejsca, w których materiał jest zatrzymywany. To właśnie te punkty często wymagają najdokładniejszego zaplanowania. Przenośniki mogą pracować właściwie na najprostszym odcinku, a mimo tego cały układ może mieć trudności z płynnym przekazaniem produktu pomiędzy poszczególnymi częściami instalacji.

Na organizację wpływoraz sposób, w jaki transport wewnętrzny współdzieli przestrzeń z innymi procesami. W jednej hali mogą znajdować się stanowiska pracy, ciągi piesze, miejsca odkładania materiałów, urządzenia produkcyjne oraz drogi przeznaczone dla samochodów. Każdy dodatkowy element ogranicza możliwości prowadzenia trasy. Czasem ustawienie urządzenia w pozornie najkrótszym miejscu sprawia utrudnienia przy dostępie do maszyny albo ogranicza możliwość późniejszego serwisowania. Dlatego podczas projektowania trzeba pozostawić odpowiednią przestrzeń wokół konstrukcji i uwzględnić sposób wykonywania czynności technicznych. Przy kilku połączonych odcinkach ważne jest również określenie, co dzieje się po zatrzymaniu jednego z nich. Jeśli materiał z poprzedniego stanowiska wciąż napływa, może dojść do jego nagromadzenia. Jeśli jednakże kolejne urządzenie oczekuje na dostawę, powstaje przerwa w pracy. Takie współzależności są szczególnie widoczne w rozbudowanych układach, gdzie pojedynczy element wpływa na działanie kilku następnych etapów.

Wybierając rozwiązania transportu wewnętrznego, powinno się brać pod uwagę również warunki, które mogą przemienić się po rozpoczęciu użytkowania instalacji. Wprowadzenie nowego produktu, zmiana wymiarów opakowań albo zwiększenie liczby obsługiwanych jednostek może wpłynąć na sposób działania istniejącej trasy. Nie za każdym razem niezbędna jest całkowita przebudowa, niemniej jednak na prawdę bardzo często pojawia się wymaganie zmiany punktu odbioru, wydłużenia odcinka albo dodania kolejnego detalu. Ważna pozostaje także codzienna obsługa. Kurz, zabrudzenia materiałem, wilgoć albo inne czynniki występujące w hali mogą wpływać na stan części roboczych i częstotliwość wykonywania czynności kontrolnych. Dostęp do napędów, rolek, taśmy i elementów mocujących powinien być przewidziany już podczas rozmieszczania urządzeń. W innym przypadku prosta czynność techniczna może wymagać zatrzymania większej części instalacji albo czasowego wyłączenia sąsiedniego stanowiska. Takie konsekwencje pokazują, że organizacja przepływu materiałów obejmuje nie tylko sam ruch ładunku, ale również warunki, w których cały układ będzie w przyszłości funkcjonował.

Zobacz: rolki transportowe do taśmociągów.